ĐI CÙNG “THÁNH” CHIM TÌM HOÀNG TỬ ĐÀ LẠT (03/03/2026)

Thấy các đại ca làng chụp ảnh chim hoang dã cứ đến mùa hoa mai anh đào Đà Lạt là hay tung ra những bức ảnh đẹp mê hồn về một loài chim hút mật được gọi là Hoàng tử Đà Lạt, thế là năm ngoái tôi cũng đi tìm chụp, nhưng không thành. Hỏi các đại ca thì ai cũng bảo năm ngoái là một mùa thất bát vì nạn săn bẫy hoành hành dữ quá. Còn năm nay thì sao? Tôi đặt câu hỏi với “Thánh chim” Việt Nam –@ Toby Trung, khi biết anh bạn trẻ này đang ở Đà Lạt dẫn tour một đoàn khách nước ngoài đi ngắm chim. Trung bảo:-Trưa chủ nhật em xong tour, anh phi lên đi em dẫn đi tìm. Nhưng anh muốn chụp nó với hoa gì? Nếu là hoa liễu thì dễ, cứ vào Thác Datanla, trong ấy có khá nhiều vì dân bẫy chim không dám vào. Nhưng chụp Hoàng tử Đà Lạt với mai anh đào thì hơi khó vì hiện tại hoa mới nở rất ít, và bên ngoài thì cũng hiếm chim.
Mrs. Gould Sundbird, ảnh Cao Huy Thọ

Ôi, ông bà đã nói rồi, bóng chim tăm cá mà, làm gì có chuyện chắc ăn, nhất là ở Việt Nam, khi mà chim với cá thiên nhiên bị hủy diệt tàn bạo! Đã vậy, vẫn còn đi làm nên các chuyến đi cứ như chuồn chuồn đạp nước, nên cứ xoẹt lên một bữa, một ngày rồi lại phải chạy về. Nhưng thôi kệ, sẳn dịp có “Thánh” chim đang ở Đà Lạt nhận lời dẫn đi thì thử phi lên một chuyến xem sao.
Nhân đây, cũng nói thêm một chút về “Thánh” chim - Bùi Thanh Trung (nick name Toby Trung). Đây là một nhân vật tôi đã viết bài hồi năm ngoái, với tư cách là người chụp được nhiều loài chim nhất tại VN. Hiện tại, anh đã chụp được hơn 750 loài. Anh dựa vào các tài liệu khoa học của những người Pháp ghi nhận từ ngày xưa, lên đến hơn 900 loài, nhưng hồi đấy chỉ có vẽ lại nên chắc chắn không thể chính xác hoàn toàn, và giờ Trung đi tìm để xác nhận. Anh bảo:-Em tin là không thể hơn 900 loài, thứ nhất là có thể lẫn lộn do vẽ, và thứ hai có thể nhiều loài bị tuyệt chủng. Tuy nhiên, cái mà tôi nể Trung và cả vợ anh không phải mỗi chuyện chim, mà chính là tinh thần tự do, tự đo đến độ như không có giới hạn. Kể một chuyện mới: Trung vừa dẫn xong tour, thế là rủ vợ mang hai con nhỏ lên Đà Lạt chơi vài ngày. Thế là vợ Trung phi xe máy chở hai cô con gái rượu đi từ Sài Gòn lên Đà Lạt. Trung xong tour vào buổi trưa thì 2g chiều cả nhà đi treck đỉnh Langbiang. Chuyến đi kết thúc lúc 2g sáng…hôm sau! Họ nghèo tiền nghèo bạc, nhưng cả nhà thì giàu kiến thức và trải nghiệm thiên nhiên vô cùng. Hai vợ chồng xin cho hai cô con gái nghỉ học 2 bữa sau khi đã thi học kỳ, và chuyến đi lên đỉnh Langbiang đến 2g sáng đã mang lại cho hai cô bé những kiến thức và cảm xúc mà tôi tin rằng chả có trường nào mang lại được.

Mrs. Gould Sundbird, ảnh Cao Huy Thọ

Trở lại với Hoàng tử Đà Lạt, tranh thủ lúc vợ con ngủ bù, Trung dẫn tôi phi xe máy đi tìm. Rời Đà Lạt lên núi tầm 10km, Trung đưa tôi đến một cây mai anh đào đã nở khá đẹp, không quá nhiều hoa để gây rối, nhưng cũng không quá ít để chỉ thấy que với cành. Trung bảo tôi đứng đấy chờ, anh đi bộ lòng vòng một chút rồi quay về bảo, ở đây có… Thế rồi chúng tôi ngồi chờ, và đúng như “Thánh” phán, trong một buổi sáng, có một chàng Hoàng tử Đà Lạt bay về gần chục lần. Ha ha, thế là thỏa mãn 80%! Ơ, sao lại là thỏa mãn 80%? Dân chụp chim là thế, chưa chụp được thì bảo chỉ cần chụp được là thỏa mãn, chụp được rồi thì mơ chụp action cho đẹp hơn! Không bao giờ thỏa mãn hoàn toàn cả, thế nên tôi mới chứng kiến có những anh ngồi đồng cả mấy tuần liền bên hồ bán nguyện PMH để chụp con chim cổ rắn săn mồi. Chụp được cảnh săn mồi rồi thì bắt đầu khát khao trông chờ nó bắt con chép đỏ, bắt con đối trắng… Không bao giờ là thỏa mãn 100% cả!
Cuối cùng, nói về con Hoàng tử Đà Lạt, tôi lại phải làm phiền chuyên gia điểu học Nguyễn Hoài Bảo để hỏi về cái tên này. Hoài Bảo cho biết: Đây là chim Hút mật họng vàng, thuộc Bộ Passeriformes/Họ: Nectariniidae/Giống: Aethopyga/Loài: Aethopyga Gouldiae/Tên tiếng Anh: Mrs Gould’s Sunbird. Hút mật có rất nhiều loài, như Hút mật bụng hung, Hút mật họng nâu, Hút mật họng hồng, Hút mật họng đen, hút mật họng tím… Và đây là một phân loài hay còn gọi là phụ đặc hữu. Ở VN, vùng Hoàng Liên Sơn, Tây Nguyên cũng có hai phân loài khác, hơi khác một chút về màu sắc. Loài hút mật họng vàng có tên tiếng Anh Mrs Gould’s Sunbird là bởi năm 1831, nhà điểu học Nicholas Vigord (Ireland) là người đầu tiên ghi nhận loài này. Hồi ấy chưa có máy chụp hình, nên chủ yếu là mô tả lại cho một họa sĩ chuyên về thiên nhiên hoang dã vẽ lại. Và một họa sĩ chuyên giúp cho Vigors là ông Gould, ông này có một bà vợ tên là Elizabeth Gould. Để cám ơn người họa sĩ, Vigors đã đặt tên cho loài Hút mật bụng vàng là Mrs Gould's Sunbird. Còn Hoàng tử Đà Lạt là tên dân gian, khi người dân Đà Lạt thấy con trống loài này quá đẹp, xứng danh Hoàng tử.
Chính quyền Đà Lạt ráng kiểm soát tốt chuyện săn bẫy chim đi, bảo đảm Hoàng tử sẽ thu hút du khách nước ngoài đến ngắm nó rất nhiều, đơn giản vì phân loài này chỉ có ở Đà Lạt!

Nguồn FB: https://www.facebook.com/share/p/12Cjyx8Prhr/

(Cao Huy Tho)

Tin tức